Een jonge gemeente met een lange historie, dat klinkt paradoxaal, maar in Niederzier is het waar: de stad bestaat in haar huidige vorm pas sinds 1972, toen de gemeentelijke herindeling van de regio Aken van kracht werd. Archeologische vondsten hebben echter aangetoond dat de geschiedenis van de bewoning van Niederzier teruggaat tot het stenen tijdperk.
Foto hierboven: Maximilian Schönherr / CC BY-SA 4.0
Foto rechts: Gemeente Niederzier
Via Belgica maakt plaats voor bruinkoolwinning
Sinds het einde van de jaren 1970 wordt het landschap rond Niederzier bepaald door bruinkoolwinning. Dat is geen wonder: het gaat hier tenslotte om een van de grootste bruinkoolafzettingen in heel Duitsland.
Voordat de winning begon, onderzochten archeologen echter het deel van de Via Belgica dat hier liep. En met succes: op het ongeveer negen kilometer lange traject van de voormalige Romeinse heerbaan tussen Niederzier, Elsdorf en Jülich konden ze een uniek inzicht krijgen in het ooit dichtbevolkte gebied: aan beide zijden van de Via Belgica lagen overblijfselen van Romeinse nederzettingen met allerlei functies, die vaak slechts een paar honderd meter van elkaar verwijderd waren.
De ligging van het huidige Niederzier wordt bepaald door de loop van de rivier de Roer in het westen van de gemeente en de loop van de beek Ellebach dwars door het dorp. Een van de meest indrukwekkende gebouwen van Niederzier – en als het ware het gezicht van het dorp – is de waterburcht van Niederzier, waar tegenwoordig het gemeentebestuur is gehuisvest.